Kısa cevap: Evde kompost yapımı için bir köşe, bir yığın ya da kapaklı bir kutu yeterlidir. Mutfaktan çıkan sebze kabuklarını, bahçeden çıkan kuru yaprak ve çim posasını katman katman üst üste koyarsınız. Karışım nemli tutulur, iki üç haftada bir havalandırılır. 2–6 ay içinde koyu renkli, orman toprağı kokan bir malzeme elde edersiniz. Bunu toprağa karıştırır ya da yüzeye serpersiniz.
Kompost Neden İşe Yarar?
Kompost gübre değildir; toprak düzenleyicidir. Etkisi yavaş ama kalıcıdır.
Killi toprağı gevşetir, kumlu toprağın su tutmasını artırır.
Toprağın canlılığını besler; solucan ve faydalı mikroorganizmaları çoğaltır.
Bitki köklerinin daha kolay yayılmasını sağlar.
Mutfak atığının önemli bir kısmını çöpten çıkarır.
Toprağınızın yapısını iyileştirme konusuna hazırlık aşamasında baktıysanız, kompost o işin devamıdır. Bahçe toprağını hazırlarken en çok başvuracağınız malzeme budur.
Kompostun İki Temel Malzemesi
Her şeyi iki gruba ayırın. İsimleri karıştırmayın; oran her şeyi belirler.
Yeşil (azotlu, nemli)
Kahverengi (karbonlu, kuru)
Sebze ve meyve kabukları
Kuru yapraklar
Taze çim posası
Karton, yumurta kolisi
Çay ve kahve posası
Talaş, ince dal kırıntısı
Yeşil yabani otlar (tohumsuz)
Saman, kuru sap
Oran: Hacimce yaklaşık 2–3 ölçü kahverengi, 1 ölçü yeşil. Kokan bir yığın neredeyse her zaman "fazla yeşil, az kahverengi" demektir.
Kesinlikle Atmayın
Et, balık, kemik, süt ürünleri, yağ
Pişmiş ve soslu yemek artıkları
Evcil hayvan dışkısı
Hastalıklı bitki parçaları, tohuma kaçmış yabani otlar
Kömür külü, boyalı-vernikli tahta, parlak baskılı kağıt
Nerede ve Neyle Yapılır?
Açık yığın: En basiti. Yarı gölge bir köşede 1x1 metre alan yeterlidir. Doğrudan toprak üstünde kurun; solucanlar aşağıdan gelir.
Tahta veya paletli kutu: Dört tarafı hava alan bir çerçeve. Yığını derli toplu tutar.
Hazır kompost kutusu: Balkon ve teras için uygundur. Kapaklı olduğu için sinek ve koku sorununu azaltır.
Solucan kovası: Küçük alanlarda mutfak atığı için pratik. Sadece mutfak atığını alır, bahçe posasını almaz.
Yeri seçerken suya yakınlık önemlidir. Yığını arada ıslatmanız gerekecek.
Adım Adım Kurulum
Taban: En alta 10–15 cm kalınlığında kaba malzeme koyun. İnce dallar, saman, kalın karton parçaları. Bu katman hava dolaşımı ve drenaj sağlar.
Katmanlama: Bir kat yeşil, üstüne iki kat kahverengi. Her mutfak kovasını boşalttığınızda üzerini kuru yaprak veya kartonla örtün.
Küçültme: Malzemeyi 2–5 cm boyutlarına getirin. Küçük parça hızlı çürür. Kalın dalları makasla kısaltın.
Nem: Sıkılan sünger kıvamı hedeftir. Bir tutam alıp sıkın; birkaç damla su geliyorsa doğru. Su akıyorsa kuru malzeme ekleyin.
Havalandırma: 2–3 haftada bir bel veya dirgenle alt üst edin. Kenardaki malzemeyi ortaya alın.