Kısa cevap: Toprak pH testi, toprağın asit mi bazik mi olduğunu ölçer. Evde satılan kit, dijital ölçer ya da laboratuvar analiziyle yapılır. Çoğu bahçe bitkisi 6,0–7,0 aralığını sever. Değer düşükse kireç, yüksekse organik madde ve kükürt işe yarar. Yılda bir kez ölçmek, çoğu bahçe için yeterlidir.
pH Neden Bu Kadar Önemli?
Toprakta besin var olması yeterli değildir. Bitkinin o besini alabilmesi gerekir. pH tam burada devreye girer.
pH 5,5'in altında fosfor kilitlenir, kök gelişimi yavaşlar.
pH 7,5'in üstünde demir ve manganez alınamaz, yapraklar sararır.
Faydalı toprak bakterileri nötre yakın ortamda daha aktif çalışır.
Yanlış pH'ta gübre verirsiniz ama sonuç alamazsınız. Para boşa gider.
Yani domatesiniz büyümüyorsa suçlu her zaman su ya da güneş olmayabilir. Toprak hazırlığına başlamadan önce pH'ı bilmek işleri kolaylaştırır.
Ölçüm Yöntemleri
1. Şeritli (kağıt) test kitleri
En ucuz yol. Bahçe marketlerinde ve internette bulunur.
Toprağı damıtık suyla karıştırın, şeridi batırın.
Renk skalasıyla karşılaştırın.
Hassasiyeti sınırlıdır, yaklaşık 0,5 birim sapma normaldir.
Yeni başlayan için ilk fikri vermeye yeter.
2. Sıvı reaktifli kapsül kitleri
Küçük tüpe toprak, su ve toz reaktif koyup çalkalarsınız. Renk oluşur.
Şeritten daha okunaklı sonuç verir.
Aynı kitle genelde azot, fosfor, potasyum da ölçülür.
Sonucu iyi ışıkta, beyaz zemin üzerinde okuyun.
3. Dijital pH metre
Prob doğrudan nemli toprağa batırılır.
Hızlıdır, tekrar tekrar kullanılır.
Kullanmadan önce kalibre edilmesi gerekir. Kalibre edilmemiş cihaz yanıltır.
Ucuz "iğneli" modeller çoğu zaman güvenilmezdir.
4. Laboratuvar analizi
En doğru yol. Yeni bir bahçe kuruyorsanız ya da tekrarlayan sorun varsa tercih edin. pH dışında kireç, tuzluluk, organik madde ve besin değerlerini de görürsünüz.
5. Mutfak yöntemi (sadece kaba fikir)
Bir kaşık toprağa sirke dökün. Köpürürse toprak kireçli, yani baziktir.
Testin kalitesi örneğe bağlıdır. Şu sırayı izleyin:
Yüzeydeki yaprak, çim ve gübre kalıntısını sıyırın.
Kök bölgesinden, yani 10–20 cm derinlikten toprak alın.
Bahçenin 5–6 farklı noktasından ayrı ayrı alın.
Hepsini temiz bir kapta karıştırın. Karışık örnek ortalamayı gösterir.
Taş, kök ve solucanı ayıklayın.
Toprağı gölgede kurutun, sonra test edin.
Musluk suyu değil, damıtık ya da saf su kullanın. Musluk suyu sonucu bozar.
Not: Bahçenin farklı bölgeleri farklı çıkabilir. Duvar diplerinde harç kalıntısı pH'ı yükseltir. Çam altı topraklar daha asittir. Şüpheliyseniz bölgeleri ayrı ayrı ölçün. Güneş durumuna göre bölge ayırıyorsanız aynı bölgeleme mantığını burada da kullanın.
Sonucu Yorumlama
pH
Durum
Ne yapmalı?
4,5–5,5
Çok asit
Kireçleme gerekir
5,5–6,0
Hafif asit
Yaban mersini, ortanca sever
6,0–7,0
İdeal
Sadece organik madde ekleyin
7,0–7,8
Hafif bazik
Lavanta, biberiye rahat büyür
7,8 ve üstü
Çok bazik
Kompost, torf, kükürt
Bitkilerin tercihleri
Asit sevenler: yaban mersini, ortanca (mavi çiçek için), açelya, çay.
Nötre yakın: domates, biber, salatalık, fasulye, gül, çoğu çiçek.